Türkiye’nin Gazze’deki saldırılar nedeniyle İsrail’e yönelik uygulamaya koyduğu ticaret kısıtlamalarının ardından, sevkiyat trafiğinde dikkat çeken yeni bir rota öne çıktı.
İsrail’e gizli sevkiyat ağı deşifre oldu
Yunanistan bağlantılı denizcilik ağının, gemilerin takip sinyallerini kapatarak ve sahte evrak düzenleyerek milyonlarca varil petrol ile askeri amaçlı malzemeyi İsrail’e ulaştırdığı öne sürüldü. Türkiye’nin Mayıs 2024’te İsrail ile tüm ticareti durdurmasının ardından devreye giren bu yapının, alternatif tedarik zincirinin merkezinde yer aldığı iddia ediliyor. Yunanistan merkezli bazı denizcilik şirketlerinin bu süreçte kilit rol oynadığı belirtiliyor.
Türkiye’nin ambargosunu delmek için yeni rota iddiası
İddialara göre, Mayıs 2024 ile Aralık 2025 arasında en az 57 gizli ham petrol sevkiyatı gerçekleştirildi. Ceyhan Limanı’ndan çıkan bazı gemilerin resmi evraklarda Mısır limanlarını varış noktası olarak gösterdiği, ancak denize açıldıktan sonra takip sistemlerini kapatarak farklı rotalara yöneldiği ileri sürüldü.
Uydu verilerine dayandırılan analizlerde, bazı gemilerin sinyal kapalıyken İsrail limanlarına uğradığı iddia edildi. Sinyallerin daha sonra yeniden açıldığı ve bu durumun sevkiyatların gizlenmesine yönelik bir yöntem olarak kullanıldığı öne sürülüyor.
Sevkiyat ağında yunan şirketleri öne çıkıyor
İddialarda, Yunanistan merkezli bazı büyük denizcilik şirketlerinin sevkiyatlarda önemli rol oynadığı ifade ediliyor. Türkiye’nin ambargo kararından önce bu şirketlerin sevkiyatlardaki payının daha düşük olduğu, ancak ambargo sonrası bu oranın ciddi şekilde arttığı ileri sürüldü.
Bakü-Tiflis-Ceyhan hattı üzerinden taşınan petrolün bir kısmının bu yöntemle İsrail’e ulaştırıldığı ve askeri kullanım için işlendiği iddialar arasında yer aldı.
Silah sevkiyatı iddiası da gündemde
2025 yılı içinde bazı gemilerin İsrail merkezli savunma sanayi şirketlerine yönelik askeri kargo taşıdığı da iddialar arasında yer aldı. Bu sevkiyatların mühimmat ve askeri ekipman içerdiği öne sürüldü.
Tartışmalı açıklamalar ve tepkiler
Bazı siyasetçilerin ve kamuoyunun açıklamaları da tartışmaları büyüttü. Yunanistan içinde de konuya ilişkin eleştirilerin yükseldiği ve farklı kesimlerden tepkiler geldiği belirtiliyor.
Liman işçilerinden dikkat çeken tepki
Yunanistan ve Fransa’daki bazı liman işçilerinin, İsrail’e gittiği iddia edilen mühimmat yüklü gemileri yüklemeyi reddettiği ifade edildi. Bu eylemlerin ardından bazı sendika temsilcileri hakkında yasal süreç başlatıldığı da öne sürüldü.
Uluslararası aktivistler ve sivil toplum kuruluşları ise iddiaların araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması çağrısında bulunuyor.
