Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazın kapanması, enerji piyasalarında ciddi dalgalanma beklentisini beraberinde getirdi. Uzmanlar, bu adımın İran açısından nükleer silah geliştirmeye benzer bir “caydırıcı güç” olarak değerlendirildiğini ifade ediyor.

Petrol fiyatları yükselişte

Jeopolitik gerilimin artmasıyla birlikte küresel gösterge Brent petrolün varil fiyatı 73 dolar seviyesine çıkarak son altı ayın zirvesini gördü. Günlük bazda yüzde 2,65 artış kaydeden Brent’te aylık yükseliş yüzde 9’u aştı. Analistler, boğazın uzun süre kapalı kalması halinde fiyatların çok daha sert yükselebileceği uyarısında bulunuyor.

2011 yılında İran’ın benzer bir tehdidi sonrası Brent petrolün 125 doların üzerine çıktığı hatırlatılırken, mevcut koşullarda daha yüksek seviyelerin test edilebileceği belirtiliyor.

İran boğazı nasıl kapatabilir?

ABD Kongre Araştırma Servisi’nin 2012 tarihli raporuna göre İran, Hürmüz Boğazı’nda kademeli askeri ve idari adımlar atabilir. Bu adımlar arasında:

gibi seçenekler yer alıyor.

En çok kimler etkilenir?

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, 2024 yılında Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve kondensatın yüzde 84’ü, sıvılaştırılmış doğal gazın ise yüzde 83’ü Asya pazarlarına yöneldi.

Boğazdan en fazla petrol ihraç eden ülke günde yaklaşık 6 milyon varille Suudi Arabistan olurken; en büyük ithalatçılar arasında Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore bulunuyor.

ABD’nin boğazdan yaptığı ithalat ise toplam tüketimin yaklaşık yüzde 2’sine denk geliyor. Avrupa’nın payı da görece sınırlı seviyede kalıyor. Bu nedenle uzmanlar, olası bir kapanmanın en büyük ekonomik etkisinin Asya ülkeleri üzerinde hissedileceğini belirtiyor.