Girne açıklarında batan Filo Jet faciasının ardından arama-kurtarma çalışmalarının yanı sıra şimdi de milyonlarca lirayı bulabilecek maliyetlerin kim tarafından karşılanacağı sorusu gündemde. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre geminin sigortası bulunuyor: Filo Jet’in tekne sigortasının yaklaşık 1,5 milyon Euro, yolcu, mürettebat ve üçüncü kişilere yönelik sorumluluk sigortasının ise Türk P&I Sigorta tarafından sağlandığı belirtiliyor. Kazaya ilişkin sigorta ödemelerinin toplamda yaklaşık 10 milyon dolara ulaşabileceği yönünde sektör kaynaklarına dayandırılan tahminler de bulunuyor.
Ancak asıl yanıt bekleyen soru bundan sonra başlıyor: Bu sigorta tam olarak neyi kapsıyor?
Derin denizde sürdürülen arama faaliyetleri, özel teknik ekiplerin çalışmaları, yeni gemilerin bölgeye gönderilmesi, enkazın incelenmesi ve olası bir batık çıkarma operasyonunun maliyeti hangi kaynaktan karşılanacak? Sigorta şirketi bu giderlerin ne kadarını üstlenecek, ne kadarı Türkiye Cumhuriyeti veya KKTC kamu kaynaklarından karşılanacak?
Başbakan Ünal Üstel, resmi açıklamasında batığın çıkarılması konusunda özel kuruluşlarla teknik değerlendirme yapacağını ve geminin sigorta şirketinin üst düzey yöneticileriyle görüşeceğini bizzat duyurdu. Ancak kamuoyunun artık görüşmenin ötesinde rakamları, poliçenin kapsamını ve mali sorumluluğun kimde olduğunu açık şekilde öğrenmeye hakkı var.
POLİÇE VARSA KAPSAMI AÇIKLANSIN
Facianın ardından devletin bütün imkanlarını kayıplara ulaşmak için seferber etmesi tartışmasız bir zorunluluktur. İnsan hayatının söz konusu olduğu bir süreçte maliyet hesabı arama çalışmalarının önüne geçirilemez.
Ancak çalışmalar tamamlandığında ortaya çıkacak faturanın vatandaşın vergilerinin üzerine bırakılıp bırakılmayacağı da sorgulanmalıdır.
Geminin tekne ve sorumluluk sigortaları varsa hükümet kamuoyuna açıkça şu bilgileri vermelidir: Sigortanın teminat limitleri nedir, enkaz kaldırma veya kurtarma giderleri poliçe kapsamında mıdır, mağdur ve hayatını kaybedenlerin yakınlarına hangi tazminatlar ödenecektir ve kamu bütçesinden bugüne kadar ne kadar harcama yapılmıştır?
Üstel’in sigorta şirketi yetkilileriyle görüşeceğini açıklaması, sigorta boyutunun hükümetin de gündeminde olduğunu gösteriyor. Buna rağmen poliçenin ayrıntıları ve özellikle enkaz operasyonunun mali yükünün nasıl paylaşılacağı konusunda bulabildiğimiz resmi açıklamalarda henüz ayrıntılı bir mali tablo kamuoyuyla paylaşılmış değil.
MAĞDURLARIN HAKLARI DA AÇIKLANMALI
Konu yalnızca geminin veya enkazın parasal değeri değildir.
Hayatını kaybedenlerin aileleri, kayıp yakınları, yaralananlar ve facia nedeniyle mağduriyet yaşayan yolcular açısından sigorta sürecinin nasıl işleyeceği de açıkça anlatılmalıdır. Basına yansıyan bilgilere göre Filo Jet’in P&I sorumluluk sigortası yolcu ve mürettebata ilişkin sorumlulukları da kapsayan bir sigorta türü.
Bu nedenle hükümetin, sigorta şirketi ve gemi işletmecisiyle yürütülen süreci yalnızca kapalı kapılar ardında bırakmaması gerekiyor.
Kim ne kadar ödeme yapacak? Hak sahipleri nereye başvuracak? Tazminatlar ne zaman ödenecek?
Bu soruların cevabı geciktirilmemelidir.
ÜSTEL ŞEFFAFLIK SINAVINDA
Başbakan Ünal Üstel’den beklenti nettir: Filo Jet’in sigorta poliçesinin kapsamını, enkaz ve arama çalışmalarının mali tablosunu ve kamu bütçesinin üstleneceği yükü açıklayın.
Eğer sigorta söz konusu giderleri karşılıyorsa bunun kamuoyuna açıkça duyurulması ve mağduriyetlerin gecikmeden giderilmesi gerekiyor.
Eğer belirli maliyetler sigorta dışında kalıyorsa, bunun nedenleri de açıklanmalıdır.
Daha da önemlisi, devam eden adli ve idari incelemeler sonucunda geminin denetlenmesi, sefere çıkmasına izin verilmesi veya ilgili süreçlerde kamu zararına yol açan herhangi bir ihmal ya da kusur tespit edilirse, dönemin siyasi ve idari sorumluları da bunun hesabını vermelidir. Bu kapsamda Erhan Arıklı dahil ilgili dönemde sorumluluk taşıyan tüm makamların aldığı kararlar belgeleriyle incelenmeli; suçlama değil, şeffaf ve bağımsız soruşturma esas olmalıdır.
Bu facia yalnızca birkaç gün konuşulup unutulacak bir olay değildir.
Canların hesabı da, harcanan milyonların hesabı da kamuoyuna verilmelidir.
#FiloJet #ÜnalÜstel #ErhanArıklı #GemiFaciası #Şeffaflık #KKTC
