Katharina Lederle, uyku düzenindeki bu değişimin temelinde vücudun biyolojik saati olarak bilinen Sirkadiyen Ritim’de meydana gelen kaymaların bulunduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre yaş ilerledikçe uyku ve uyanıklık döngüsü doğal olarak daha erken saatlere kayabiliyor.
Biyolojik saat erkene kayıyor
Bilim insanlarının “faz ilerlemesi” olarak tanımladığı süreçte, vücudun iç saati gençlik dönemine göre daha erken çalışmaya başlıyor. Bu durum, akşam saatlerinde daha erken uyku hissi oluşmasına ve sabah gün doğmadan uyanmaya yol açabiliyor.
Her ne kadar uyku süresinin toplamı çok değişmese de, uyku başlangıcı ve uyanma saatleri giderek erkene kayabiliyor.
Melatonin azalıyor, uyku hafifliyor
Yaşlanmanın uyku üzerindeki bir diğer etkisi ise hormon seviyelerindeki değişim. Uyku düzenini kontrol eden ve beyindeki epifiz bezinden salgılanan Melatonin hormonu yaş ilerledikçe daha az üretiliyor.
Melatonin seviyesindeki bu düşüş, uykunun daha yüzeysel hale gelmesine neden oluyor. Bu nedenle yaşlı bireyler gece boyunca ses, ışık veya küçük rahatsızlıklar nedeniyle daha kolay uyanabiliyor ve tekrar uykuya dalmakta zorlanabiliyor.
Sağlık sorunları uykuyu etkileyebiliyor
Yaşla birlikte ortaya çıkan bazı sağlık sorunları da uyku kalitesini doğrudan etkileyebiliyor. Özellikle eklem ağrıları, kronik rahatsızlıklar veya gece sık sık tuvalete çıkma ihtiyacı uykunun bölünmesine neden olabiliyor.
Uzmanlar ayrıca bazı ilaçların yan etkilerinin de uyku düzenini bozabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle sürekli uykusuzluk yaşayan kişilerin bir sağlık uzmanına başvurması öneriliyor.
Erken uyananlar ne yapmalı?
Uzmanlara göre erken uyanmak her zaman bir sağlık sorunu anlamına gelmeyebilir. Eğer kişi gün içinde kendini dinç hissediyorsa bu durum doğal bir biyolojik değişim olarak kabul edilebilir.
Uyku saatini biraz daha geçe almak isteyenler için ise akşam saatlerinde ışık maruziyetini doğru şekilde ayarlamak faydalı olabiliyor. Bu yöntem, vücudun biyolojik saatini bir miktar geri çekerek uyku düzeninin yeniden dengelenmesine yardımcı olabiliyor.
