Akademisyenler, diplomatlar ve siyasetçilerin katıldığı konferansta, CTP Genel Başkanı İncirli, Tufan Erhürman’ın seçilmesiyle Kıbrıs siyasetinde yeni bir dönemin başladığını söyledi.
Konferansın moderatörlüğünü, TEPAV AB Çalışmaları Merkezi Direktörü Nilgün Arısan Eralp yaptı. Eralp, açılışta CTP Genel Başkanı İncirli’nin özgeçmişine değindi ve ardından sözü İncirli’ye bıraktı.
Konuşmasına Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin kuruluşu ve temel değerleriyle başlayan İncirli, partinin buğday başağı sembolünün Kıbrıs Türk halkının kimliğini, varlığını, refahı ve sosyal adaleti temsil ettiğini söyledi. İncirli, CTP’nin kişi hak ve özgürlüklerini, hukukun üstünlüğünü, demokrasiyi, barışı, ekonomik kalkınmayı ve Avrupa Birliği değerlerini savunan demokratik sol bir kitle partisi olduğunu ifade etti. Cumhuriyet Meclisi’ndeki kadın milletvekili oranının yüzde 22 olduğunu hatırlatan İncirli, siyasette kadın temsiliyetinin artırılmasının önemine dikkat çekti.
İncirli, Kıbrıs sorununda müzakeresiz geçen dönemler, tıkanan çözüm süreci ve yerinde sayan güven artırıcı önlemlerle birlikte ekonomik kriz, mülkiyet krizi, güvenlik krizi, gençlerin göçü, yolsuzluklar ve kamusal hizmetlerde çöküşün sorunları derinleştirdiğini söyledi. Cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte Kıbrıs’ta yeni bir siyasi anlayışla yeni bir dönemin başladığını kaydeden İncirli, CTP adayı Tufan Erhürman’ın yüzde 63 oyla cumhurbaşkanı seçildiğini anımsattı.
İncirli, Kıbrıs sorununun artık sadece iki toplum arasında bir mesele olmadığını, uluslararası hukuk, bölgesel güvenlik ve Doğu Akdeniz’deki jeopolitik dengelerle bağlantılı çok boyutlu bir sorun haline geldiğini söyledi. CTP’nin, iki bölgeli ve iki toplumlu federal çözüm modeline bağlı olduğunu belirten İncirli, Kıbrıs’ta kalıcı barış, istikrar ve uluslararası entegrasyonun tek gerçekçi yolunun kapsamlı çözüm olduğunu vurguladı.
Annan Planı referandumlarına da değinen İncirli, Kıbrıslı Türklerin yüzde 65 oranında “evet” oyu verdiğini, Kıbrıslı Rumların ise yüzde 75 oranında “hayır” dediğini hatırlattı. Crans-Montana sürecine kadar önemli yakınlaşmalar sağlandığını söyleyen İncirli, Rum liderliğinin masayı terk etmesiyle sürecin çöktüğünü ve statükonun daha da yerleştiğini ifade etti. İncirli, Kıbrıslı Türklerin geleceğinin Kıbrıslı Rumların insafına bırakılamayacağını vurguladı.
Çözüm sürecinin neden tıkandığının suçlama yapılmadan analiz edilmesi gerektiğini belirten İncirli, uluslararası aktörlerin yeterince sorumluluk almamasının ve taraflar arasında eş zamanlı siyasi iradenin ortaya konmamasının temel nedenler arasında olduğunu söyledi. Tufan Erhürman’ın seçilmesiyle yeni bir umut doğduğunu belirten İncirli, sürecin sonuç odaklı ve takvime bağlı şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
İncirli, siyasi anlaşma için sadece Kıbrıslı liderlerin değil, garantör ülkelerin ve uluslararası aktörlerin de eş zamanlı siyasi irade göstermesi gerektiğini söyledi. Güven artırıcı önlemlerin çözümün alternatifi değil, çözüm yolunda önemli adımlar olduğunu belirten İncirli, Kapalı Maraş, yeni geçiş noktaları, karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlık hakkı ve iki toplumlu iş birliğine değindi.
Doğu Akdeniz’de enerji ve güvenlik dengelerinin hızla değiştiğini söyleyen İncirli, kapsayıcı bölgesel ittifakların Kıbrıs’ta barış sürecine katkı yapacağını ifade etti. Enerji güvenliğinin bölgesel istikrarla, bölgesel istikrarın ise Kıbrıs’ta kapsamlı çözümle mümkün olacağını vurguladı.
Konuşmasının sonunda iç siyasete de değinen İncirli, KKTC’de kamu yönetiminin politika üretme ve denetleme kapasitesinin yetersiz olduğunu söyledi. Yüksek enflasyon, hayat pahalılığı, bütçe açıkları, borç yükü, yolsuzluk iddiaları ve kamusal hizmetlerdeki çöküşün derin bir kriz yarattığını belirten İncirli, bunun vatandaşın devlete olan güvenini sarstığını ifade etti.
İncirli, kayıt dışılıkla mücadele, nüfus sayımı, orta vadeli planlama ve KKTC-TC Mali ve İktisadi İşbirliği Protokollerinin daha etkin yönetilmesi gerektiğini söyledi. Orta Vadeli Program zemininin güncellenmesi ve yerel unsurlara dayalı çalışmaların önemine dikkat çekerek konuşmasını tamamladı.
Sunumun ardından soru cevap bölümüne geçildi. İncirli, katılımcıların sorularını yanıtladıktan sonra teşekkür ederek konferansı sonlandırdı.
