KKTC’DE ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİNDE YENİ DÖNEM: TÜM ÜRETİM KAYIT ALTINA ALINACAK!
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde zeytin ve zeytinyağı üretiminde kayıt ve izlenebilirlik dönemi başladı. Ülke genelindeki 17 zeytin değirmeninde uygulanacak yeni sistemle üreticilerin teslim ettiği zeytin miktarı ve elde edilen zeytinyağı kayıt altına alınacak. Uygulamayla gerçek üretim kapasitesinin belirlenmesi, kayıt dışılığın önlenmesi ve sahte ürünlerle mücadelenin güçlendirilmesi hedefleniyor.
17 ZEYTİN DEĞİRMENİNDE KAYIT SİSTEMİ BAŞLIYOR
Esnaf Zanaatkârlar ve Üreticiler Pazarlama Kooperatifi (EZKOOP) Başkanı Hürrem Tulga, zeytin sektöründe uzun süredir ihtiyaç duyulan kayıt sisteminin hayata geçirildiğini açıkladı.
Zeytin ve Zeytin Ürünleri Konseyi’nin aldığı kararlar doğrultusunda hazırlanan kayıt formlarının ülke genelinde faaliyet gösteren 17 değirmene dağıtıldığını belirten Tulga, değirmenlere getirilen zeytinlerin tartılacağını ve sıkım sonucunda elde edilen yağ miktarının kaydedileceğini söyledi.
Üreticilere yapılan işlemler karşılığında fiş verileceğini ifade eden Tulga, Tarım Dairesi’nin de mevzuat kapsamında denetimleri gerçekleştireceğini bildirdi.
KAYIT DIŞI VE SAHTE ZEYTİNYAĞINA KARŞI DENETİM
Yeni uygulamanın en önemli hedeflerinden biri, piyasaya sunulan zeytinyağının üretim kaynağının takip edilebilmesi olacak.
Tulga, özellikle kayıt dışı ticaretin yerli üreticileri olumsuz etkilediğini savunarak yeni sistemin kaçak ve sahte ürünlerin tespitini kolaylaştıracağını belirtti.
Güney Kıbrıs’tan kayıt dışı şekilde getirildiğini öne sürdüğü zeytinyağlarının fiyat rekabetini olumsuz etkilediğini ifade eden Tulga, bazı tüketicilerin daha düşük fiyatlı karışım yağları tercih etmesinin de sektörü zorladığını söyledi.
ZEYTİN ÜRETİMİ GİDEREK YAYGINLAŞIYOR
KKTC’de zeytinciliğin gelişen tarımsal faaliyetlerden biri olduğunu belirten Tulga, son yıllarda zeytin ağacı dikimine yönelik ilginin arttığını kaydetti.
Ülkede ticari faaliyet gösteren 2 binden fazla zeytin üreticisi bulunduğunu açıklayan Tulga, binlerce kişinin de kendi tüketimi için zeytin yetiştirdiğini söyledi.
Geçmişte narenciyenin ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğunu hatırlatan Tulga, günümüzde zeytinciliğin giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.
25 ÜRETİCİYLE BAŞLADILAR, 300’E ULAŞTILAR
EZKOOP’un faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Hürrem Tulga, kooperatifin 2016 yılında kurulduğunu, 2018 yılında ise zeytin alımı ve zeytinyağı üretimine başladığını belirtti.
İlk etapta 25 üreticiyle çalıştıklarını aktaran Tulga, bugün bu sayının 300’e yükseldiğini açıkladı.
Kooperatifin Büyükkonuk’taki üretim tesisinde işlenen zeytinlerden elde edilen yağların gerekli analizlerden geçirildikten sonra piyasaya sunulduğunu söyledi.
Tulga ayrıca İngiltere ve Avustralya’ya zeytinyağı ihracatı gerçekleştirdiklerini belirtti.
YILLIK ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİ 1.500 TONA ULAŞABİLİYOR
Zeytin ve Zeytin Ürünleri Konseyi üyesi Dr. Nazım Akçaba ise ülkedeki gerçek üretim kapasitesinin bugüne kadar tam olarak belirlenemediğine dikkat çekti.
Akçaba, KKTC’de zeytinyağı üretiminin yıllara ve iklim koşullarına bağlı olarak yaklaşık 1.000 ile 1.500 ton arasında değiştiğini açıkladı.
Yeni kayıt sistemi sayesinde üretim miktarının daha sağlıklı verilerle ortaya konulabileceğini belirten Akçaba, elde edilecek bilgilerin tarım politikalarının oluşturulmasında kullanılabileceğini söyledi.
SEKTÖRDE 56 İZİNLİ İŞLETME BULUNUYOR
Akçaba, zeytin ve zeytinyağı sektöründe devlet tarafından izinlendirilmiş yaklaşık 56 işletme bulunduğunu belirtti.
Üretim, işleme, depolama ve satış aşamalarının kayıt altına alınmasının ürün güvenliği açısından önem taşıdığını ifade eden Akçaba, etkin bir izlenebilirlik sistemiyle ürünlerin kaynağının kontrol edilebileceğini vurguladı.
2023 yılında kabul edilen Zeytin ve Zeytin Ürünleri Yasası’nın uygulanmasına yönelik düzenlemelerin ise henüz tamamlanmadığını söyledi.
ÜRETİCİLER MALİYET ARTIŞINDAN ŞİKÂYETÇİ
Sektör temsilcileri, zeytin üretimindeki gelişmeye rağmen artan maliyetlerin üreticileri zorladığını belirtiyor.
Tulga, yüksek enflasyon ve üretim giderlerinin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkilediğini ifade etti.
Üreticilere verilen desteklerin yeniden düzenlenmesini öneren Tulga, dönüm başına teşvik yerine elde edilen zeytin veya zeytinyağı miktarına dayalı bir destek modelinin değerlendirilmesini istedi.
ZEYTİNYAĞINDA KALİTE VE DENETİM VURGUSU
Nazım Akçaba, Kıbrıs’ta üretilen zeytinyağının yüksek kalite potansiyeline sahip olduğunu ancak hasat, işleme, depolama ve pazarlama süreçlerinde geliştirilmesi gereken alanlar bulunduğunu söyledi.
Laboratuvar analizleriyle sahte veya içeriği değiştirilmiş ürünlerin tespit edilebildiğini belirten Akçaba, üretimde modern hasat yöntemlerinin yaygınlaşmasının maliyetleri düşürerek kaliteyi artırabileceğini ifade etti.
YENİ SİSTEM TARIM POLİTİKALARINA YÖN VERECEK
Zeytin ve zeytinyağı üretiminde başlatılan kayıt uygulamasıyla KKTC’nin gerçek üretim miktarının belirlenmesi ve sektörün daha etkin denetlenmesi amaçlanıyor.
Üreticiden değirmene kadar oluşturulacak kayıtların, kaçakçılık ve sahte ürünlerle mücadeleye katkı sağlamasının yanı sıra gelecekte uygulanacak tarımsal destek ve üretim politikalarının planlanmasında da kullanılması bekleniyor.
#KKTC #Büyükkonuk #Zeytinyağı #ZeytinÜretimi #KıbrısTarımı #EZKOOP
