Metni haber dili açısından daha akıcı, sade ve okunabilir hale getirerek yeniden düzenledim. Bilgileri korudum ancak tekrarları azalttım ve haber akışını güçlendirdim.

Kadına yönelik şiddet vakaları artıyor: “Darp” ilk sırada

İstatistik Kurumu, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında hazırladığı Kadın İstatistikleri raporunu kamuoyuyla paylaştı. Veriler, ülkede kadınların istihdamdan yönetime kadar birçok alanda erkeklerin gerisinde kaldığını ortaya koyarken, kadına yönelik fiziksel şiddet vakalarında da dikkat çekici bir artış olduğunu gösterdi.

Kadına yönelik şiddette artış

İstatistik Kurumu’nun Polis Genel Müdürlüğü Kadına Karşı Şiddete Müdahale Şubesi verilerinden derlediği bilgilere göre, son beş yılda kadınlara yönelik fiziksel şiddet vakaları hem mutlak sayı hem de oran olarak arttı.

2025 yılı verilerine göre kadına karşı işlenen suçlarda yüzde 43,8 ile “darp” ilk sırada yer aldı.

Bunu sırasıyla:

  • yüzde 9,4 ile Elektronik Haberleşme Yasası’na aykırı hareket,

  • yüzde 8,4 ile rahatsızlık verme,

  • yüzde 6,2 ile telefonda tahkir edici arama veya mesaj,

  • yüzde 6 ile şiddet kullanma tehdidi izledi.

2025 yılında kadına yönelik toplam 1028 suç kayıtlara geçti. Suç türlerine göre en yüksek oranlar şu ilçelerde görüldü:

  • Darp vakaları yüzde 30 ile Lefkoşa’da,

  • Elektronik Haberleşme Yasası’na aykırı hareket yüzde 29 ile Girne’de,

  • Rahatsızlık verme yüzde 44 ile Lefkoşa’da,

  • Telefonda tahkir edici arama veya mesaj yüzde 30 ile Gazimağusa’da,

  • Şiddet kullanma tehdidi ise yüzde 29 ile Girne’de gerçekleşti.

Nüfusun yüzde 54’ü erkek

Son beş yılda ülkede nüfusun yüzde 54’ünü erkekler, yüzde 46’sını kadınlar oluşturdu.

2024 tahminlerine göre kadın nüfus 224 bin 421, erkek nüfus ise 264 bin 887 kişi oldu.

Kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 65 yaş ve üzerindeki gruplarda kadın oranı erkeklerin üzerine çıktı. Bu oran 85 yaş ve üzeri grupta yüzde 65’e ulaştı.

KKTC’de kadınlar daha uzun yaşıyor

2024 verilerine göre doğumda beklenen yaşam süresi:

  • Erkeklerde 80,3 yıl,

  • Kadınlarda 84,2 yıl olarak hesaplandı.

Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde kadınların ortalama yaşam süresi 76 yıl seviyesinde bulunuyor. Bu veriler, KKTC’deki kadınların dünya ortalamasından daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor.

2024’te 1104 evlilik, 1047 boşanma

2024 yılında ülkede 1104 çift evlenirken, 1047 çift boşandı.

Evlilik yaşının hem kadınlarda hem erkeklerde yükseldiği ve bireylerin daha geç yaşlarda evlenmeyi tercih ettiği görüldü.

Doğumların çoğu 25-34 yaş arasında

2024 yılında gerçekleşen 3 bin 382 doğumun:

  • 1743’ü erkek,

  • 1639’u kız bebek oldu.

Doğumların en yoğun olduğu yaş grupları:

  • 25-29 yaş (yüzde 31,8)

  • 30-34 yaş (yüzde 30,1)

Bu iki grup toplam doğumların yaklaşık yüzde 62’sini oluşturdu.

Kadın ölümlerinde ilk sırada dolaşım sistemi hastalıkları

2024 yılında gerçekleşen 1745 ölümün 750’si kadın, 995’i erkek olarak kaydedildi.

Kadın ölümlerinde en yüksek oranı yüzde 52,4 ile dolaşım sistemi hastalıkları oluşturdu. Bunu:

  • yüzde 12,9 ile semptomlar,

  • yüzde 11,2 ile kanserler,

  • yüzde 9,6 ile solunum sistemi hastalıkları izledi.

Üniversitelerde kadın oranı yüzde 44,9

2024-2025 eğitim yılında ülkedeki 102 bin 458 üniversite öğrencisinin:

  • 45 bin 995’i kadın (yüzde 44,9) olarak kayıtlara geçti.

Kadınların istihdam oranı yüzde 35,3

Hanehalkı İşgücü Anketi 2025 yılı II. çeyrek sonuçlarına göre:

  • Erkeklerde istihdam oranı yüzde 60,

  • Kadınlarda yüzde 35,3 oldu.

Genç kadınlarda işsizlik oranı ise yüzde 29,1 olarak belirlendi.

İstihdam edilen kadınların:

Kadın çalışanların yüzde 85,3’ü ücretli, yüzde 5,6’sı işveren, yüzde 7,4’ü kendi hesabına çalışan, yüzde 1,7’si ise ücretsiz aile işçisi olarak kaydedildi.

Üst yönetimde erkekler çoğunlukta

2024 verilerine göre kamu sektöründe 17 bin 192 personelin yarısı kadın, yarısı erkek olmasına rağmen üst kademe yöneticilerde:

  • yüzde 64 erkek,

  • yüzde 36 kadın bulunuyor.

Polis kadrosunda erkek oranı yüzde 91,4, öğretmen kadrosunda ise kadın oranı yüzde 72,7 olarak kaydedildi.

Bakanlar Kurulu’nda kadın yok

2022 seçimleri sonrası Meclis’teki kadın milletvekili sayısı 11’e çıkarak en yüksek seviyeye ulaşsa da, mevcut Bakanlar Kurulu’nda kadın bakan bulunmuyor.

“Toplumsal cinsiyet eşitliği kalkınmanın parçası olmalı”

İstatistik Kurumu Başkanı Sövüda Besimler, kadın istatistiklerinin toplumsal cinsiyet temelli göstergelerin izlenmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Besimler, fırsat ve kaynaklara erişimdeki cinsiyete dayalı farklılıkların düzenli olarak izlenmesinin eşitlik temelli politika üretimi için gerekli olduğunu vurgulayarak, kadınların sosyal ve ekonomik konumunun güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi.

Araştırmaların, kadınların siyasi ve ekonomik alanlarda daha fazla yer almasının kurumsal ve ulusal ekonomik performansı artırdığını gösterdiğini belirten Besimler, toplumsal cinsiyet eşitliğinin yalnızca sosyal bir hedef değil, aynı zamanda ekonomik ve kalkınma stratejilerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.