İran üzerinde görev yaptığı sırada düşürülen ve daha sonra ABD özel kuvvetlerinin düzenlediği operasyonla kurtarılan Amerikan F-15 pilotunun ifadeleri, ABD savunma ve istihbarat çevrelerinde dikkat çeken bir tartışma başlattı.
ABD merkezli CNN’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, pilot, olay sonrası yapılan istihbarat sorgusunda İran semalarında daha önce karşılaşmadığı sıra dışı bir insansız hava aracı formasyonu gördüğünü anlattı.
Pilotun iddiasına göre, havada çok sayıda İHA birbirine bağlıymış gibi hareket ediyor, senkronize şekilde yön değiştiriyor ve merkezi bir sistem tarafından yönetiliyormuş izlenimi veriyordu. Kaynaklar, pilotun bu oluşumu “denizanasını andıran” ve “havada hareket eden bir İHA mayın tarlası” olarak tanımladığını aktardı.
Söz konusu iddianın doğrulanması halinde, bunun İran’ın insansız hava aracı teknolojisinde önemli bir aşamaya geçtiği anlamına gelebileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu yapının son yıllarda dünya genelinde üzerinde çalışılan “drone swarm” yani sürü İHA teknolojilerinin gelişmiş bir versiyonu olabileceğini belirtiyor.
ABD ordusunun teknik incelemesi henüz tamamlanmazken, ilk değerlendirmelerde söz konusu İHA formasyonunun F-15 savaş uçağının tespit edilmesi, takip edilmesi veya hedef alınmasında rol oynamış olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Ancak yetkililer, soruşturmanın sürdüğünü ve kesin bir sonuca ulaşılmadığını vurguluyor.
Pilotun ifadeleri, ABD istihbarat kurumları içinde de farklı değerlendirmelere yol açtı. Bazı yetkililer anlatılanların İran’ın bilinmeyen yeni nesil bir askeri kapasite geliştirmiş olabileceğine işaret ettiğini savunurken, bazıları ise pilotun düşüş sırasında beyin sarsıntısı geçirmiş olması nedeniyle ifadelerin temkinli ele alınması gerektiğini belirtiyor.
İstihbarat çevrelerinde üç ihtimal öne çıkıyor. Bunlardan ilki, İran’ın operasyonel hale getirdiği gelişmiş ağ bağlantılı bir İHA sistemi kullanmış olması. İkinci ihtimal, sistemin test aşamasında bulunması ve pilotun bu denemeye tanıklık etmiş olması. Üçüncü ihtimal ise pilotun yaşadığı travmanın algısını etkilemiş olabileceği yönünde.
Konuya yakın kaynaklara göre, pilotun tarif ettiği sistem, tek bir operatörün veya komuta merkezinin aynı anda çok sayıda İHA’yı koordine edebildiği gelişmiş bir ağ kontrol teknolojisine dayanıyor olabilir. Bu sistemde İHA’lar birbirleriyle veri paylaşarak ortak hareket edebiliyor.
ABD istihbaratının mevcut değerlendirmelerinde İran’ın bu seviyede bir sisteme sahip olduğuna dair kesin bulgular bulunmadığı belirtilirken, İran’ın son yıllarda Rusya ve Çin ile insansız hava aracı teknolojileri alanında temaslarını artırdığına ilişkin raporlar da dikkat çekiyor.
Savunma uzmanları, İran’ın böyle bir kapasiteye sahip olduğunun doğrulanması halinde, bunun Orta Doğu’daki askeri dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade ediyor. Koordineli hareket eden, belirli formasyonları koruyabilen ve saldırı sonrası görevini sürdürebilecek yedek kapasitelere sahip İHA sürülerinin modern savaş alanında ciddi avantaj sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Düşürülen F-15 savaş uçağında bir pilot ve bir silah sistemleri subayı bulunduğu öğrenildi. Uçağın vurulmasının ardından iki personel de fırlatma koltuklarını kullanarak uçaktan ayrıldı. Pilot birkaç saat içinde kurtarılırken, dağlık bölgeye inen silah sistemleri subayının bir günden uzun süre İran güvenlik güçlerinden kaçmayı başardığı ve daha sonra özel operasyonla güvenli bölgeye çıkarıldığı belirtildi.
Yetkililer, silah sistemleri subayının da pilotun gördüğünü söylediği sıra dışı İHA oluşumuna tanıklık edip etmediğinin henüz netlik kazanmadığını ifade ediyor.
Kurtarma operasyonu sırasında bölgede görev yapan ikinci bir Amerikan savaş uçağının da vurulduğu öne sürüldü. İddialara göre bir A-10 saldırı uçağı operasyon sırasında düşürülürken, pilot İran hava sahasının dışına ulaşmayı başararak güvenli bölgede fırlatma koltuğunu kullandı ve sağ kurtuldu.
Tüm bu gelişmeler, İran’ın insansız hava aracı kapasitesi, ABD’nin bölgedeki hava operasyonları ve modern savaş teknolojilerinde sürü İHA sistemlerinin rolünü yeniden gündeme taşıdı.
#F15 #İran #ABD #İHA #DroneSwarm #SavaşUçağı #AskeriTeknoloji #SavunmaSanayi #CNN #DünyaGündemi
