ABD yönetimi, geçtiğimiz ay İran ile İsviçre'de yürütülen müzakereler kapsamında verdiği 60 günlük "petrol üretim ve satış" genel lisansını iptal ettiğini duyurdu. ABD Hazine Bakanlığı, 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli petrol ürünlerinin alımını ve yüklenmesini yasakladığını açıklarken, mevcut işlemlerin tamamlanması için şirketlere 17 Temmuz'a kadar süre tanıdı.
Hürmüz Boğazı’nda "Kabul Edilemez" Gerilim
Kararın arkasında, Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı’nın (UKMTO) son günlerde Hürmüz Boğazı ve yakınlarında üç petrol tankerinin mühimmatla vurulduğuna dair raporları yatıyor.
Konuya ilişkin açıklama yapan bir ABD'li yetkili, İran'ın bölgedeki eylemlerini "kabul edilemez" olarak nitelendirerek, "Başkan Donald Trump ve yönetiminin defalarca belirttiği gibi, İran ile yürürlükte olan mutabakat tamamen performansa dayalıdır. İran ancak iyi davranış sergilediği takdirde fayda sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
"İyi Niyet" Vurgusu Sürüyor
ABD'li yetkili, bölgedeki askeri gerilime rağmen diplomatik kanalların tamamen kapanmadığı mesajını da verdi. Tarafların nihai bir anlaşmaya ulaşmak için "iyi niyetle çalışmaya devam ettiğini" belirten yetkili, saldırıların yarattığı belirsizliğin müzakere sürecini zorladığına dikkat çekti.
Piyasalar Sarsıldı: Petrol Fiyatları Fırladı
Kararın duyulmasıyla birlikte, dünyanın en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksayacağı endişesi piyasalarda anında karşılık buldu. Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları haberin ardından %3 ila %5 arasında artış kaydetti.
Arka Plan:
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 22 Haziran'da İran’a 21 Ağustos’a kadar geçerli olan bir geçici lisans tanımıştı. Bu adım, İran'ın Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişi ve nükleer denetçilere izin verme taahhüdünün bir parçası olarak değerlendirilmişti. Ancak son saldırılar, Washington’ın bu "diplomatik yumuşama" kararını hızla geri çekmesine neden oldu.
