Biyologlar Derneği eski Başkanı ve eğitimci Hasan Sarpten, yağışların ardından yükselen sıcaklıkların sivrisinek yoğunluğunu artırdığını belirtti. Sarpten, Asya kaplan sivrisineği ile sarı humma sivrisineğinin Kıbrıs’ta yerleşik popülasyon oluşturduğunu ifade ederek yıl boyunca sürdürülecek koordineli bir mücadele programı çağrısı yaptı.

Kıbrıs genelinde son günlerde artan sivrisinek şikâyetlerini değerlendiren Hasan Sarpten, yağışlı dönemin ardından hava sıcaklıklarının hızla yükselmesinin sivrisineklerin çoğalması için uygun koşullar oluşturduğunu söyledi.

Sarpten, özellikle durgun su birikintilerinin kontrol altına alınamamasının sorunun büyümesinde etkili olduğunu belirtti. Sivrisineklerle mücadelenin yalnızca yaz aylarında veya vatandaş şikâyetleri arttığında yapılmasının yeterli olmayacağını vurgulayan Sarpten, çalışmaların yıl boyunca ve üreme kaynaklarına odaklanılarak yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

İki Türün Adadaki Varlığına Dikkat Çekti

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi verilerine atıfta bulunan Sarpten, Aedes aegypti olarak bilinen sarı humma sivrisineği ile Aedes albopictus adı verilen Asya kaplan sivrisineğinin Kıbrıs’taki varlığının kayıt altına alındığını ifade etti.

Asya kaplan sivrisineğinin ilk kez 2022 yılının kasım ayında Girne’de Kıbrıslı Türk biyologlar tarafından tespit edildiğini belirten Sarpten, türün daha önce yoğun şikâyet alınan bazı bölgelerde görüldüğünü ve zaman içerisinde yayılım alanını genişlettiğini söyledi.

Sarı humma sivrisineğinin ise 2022’de Larnaka’da belirlendiğini aktaran Sarpten, bu türün 2023 yılından itibaren adada yerleşik popülasyon olarak değerlendirilmeye başlandığını kaydetti.

Beyaz Çizgi ve Halkalarla Ayırt Edilebiliyorlar

Sarpten, söz konusu iki sivrisinek türünün bacaklarında bulunan beyaz halkaların ayırt edici özelliklerden biri olduğunu belirtti.

Sarı humma sivrisineğinin göğüs bölümünde lir biçimini andıran bir desen bulunduğunu, Asya kaplan sivrisineğinin ise göğüs kısmı boyunca uzanan tek beyaz çizgiyle tanınabildiğini ifade etti.

Bu türlerin dang humması, Zika ve Chikungunya gibi vektör kaynaklı hastalıkların taşınmasında rol oynayabildiğine dikkat çeken Sarpten, birçok ülkede özel izleme ve mücadele programlarının uygulandığını söyledi.

“Kaynak Kontrolü Esas Alınmalı”

Sivrisineklerle mücadelede sorumluluğun ilgili sağlık birimleri ile yerel yönetimler arasında daha etkin biçimde paylaşılması gerektiğini savunan Sarpten, mevcut uygulamaların çoğunlukla şikâyetlerin artmasının ardından yapılan ilaçlamalarla sınırlı kaldığını belirtti.

Kalıcı sonuç için sivrisineklerin üreme alanlarının düzenli olarak tespit edilmesi, durgun suların ortadan kaldırılması ve uzman ekiplerin kesintisiz çalışması gerektiğini ifade eden Sarpten, belediyeler arasında koordinasyon sağlayacak bir “Sivrisinek Kontrol Birliği” kurulmasını önerdi.

Sarpten, bu yapının Sağlık Bakanlığı çatısı altında faaliyet göstermesinin hem veri paylaşımını hem de ada genelindeki mücadele çalışmalarını daha etkili hale getirebileceğini kaydetti.