ABD Hava Kuvvetleri Sekreteri Troy Meink, ülkesinin uzayda yörünge içi kontrol amaçlı sistemler bulundurduğunu açıkladı. Açıklama, Washington’ın bu tür kabiliyetleri kamuoyu önünde ilk kez açık biçimde doğrulaması olarak değerlendirildi.

Maryland’de düzenlenen bir konferansta konuşan Meink, söz konusu sistemlerin Amerikan güçlerini uzay kaynaklı tehditlere karşı korumak amacıyla konuşlandırıldığını belirtti. Sistemlerin ne zaman yörüngeye yerleştirildiği ve teknik özellikleri hakkında ise güvenlik gerekçesiyle ayrıntı verilmedi.

ABD’nin 2019 yılında kurduğu Uzay Kuvvetleri, ülkenin uzaydaki savunma kapasitesini artırmayı hedefliyor. Washington yönetimi uzun süredir Çin ve Rusya’nın uzay alanındaki askeri faaliyetlerinin küresel güvenlik açısından yeni riskler oluşturduğunu savunuyor.

Çin’in hipersonik sistemlere yönelik çalışmaları ve Rusya’nın uzay tabanlı nükleer kabiliyet geliştirdiğine dair iddialar da bu tartışmanın başlıca unsurları arasında yer alıyor.

1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması, yörüngeye nükleer silah veya diğer kitle imha silahlarının yerleştirilmesini yasaklıyor. Ancak konvansiyonel sistemler konusunda daha sınırlı ve tartışmalı bir hukuki çerçeve bulunuyor.

ABD yönetimi ayrıca “Altın Kubbe” adı verilen yeni nesil füze savunma sistemi üzerinde çalışıyor. Projenin, uzay tabanlı önleyici teknolojiler de dahil olmak üzere daha geniş bir savunma ağı oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor.

#ABD #Uzay #UzayKuvvetleri #Savunma #DünyaHaberleri

Bilim insanları, suyu aşırı basınç ve sıcaklık altında inceleyerek daha önce farklı koşullarda gözlenen süperiyonik buzun yeni bir kristal yapıya geçtiğini belirledi.

Fransa Alternatif Enerjiler ve Atom Enerjisi Komisyonu’ndan fizikçi Alexis Forestier liderliğindeki ekip, su örneklerini elmas örsler ve lazer ısıtma teknikleriyle 230 gigapaskala kadar basınca ve yaklaşık 2 bin 357 derece sıcaklığa maruz bıraktı.

Yapılan X-ışını analizlerinde, suyun “süperiyonik” olarak adlandırılan sıra dışı bir madde haline geçtiği ve bu kez altıgen sıkı düzen (hcp) olarak bilinen kristal yapının ortaya çıktığı tespit edildi.

Süperiyonik buzda oksijen atomları kristal yapı içerisinde sabit kalırken, hidrojen çekirdekleri daha hareketli davranıyor. Bu nedenle yapı, klasik anlamda tam bir katı ya da sıvı özellik göstermiyor.

Araştırmacılar, daha önce farklı bir kristal düzende gözlenen süperiyonik buzun, basınç ve sıcaklık yükseldikçe hcp yapısına dönüşebildiğini ortaya koydu.

URANÜS VE NEPTÜN İÇİN YENİ İPUÇLARI

Keşfin, Uranüs ve Neptün gibi buz devi gezegenlerin iç yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabileceği belirtiliyor. Süperiyonik buzun elektriksel iletkenliği ve yapısal özelliklerinin, bu gezegenlerin karmaşık manyetik alanlarının oluşumunu açıklamada önemli rol oynayabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmanın sonuçları Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.

#Bilim #SüperiyonikBuz #Uranüs #Neptün #Fizik

Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, ChatGPT benzeri "Evo1" ve "Evo2" adı verilen ve yaşamın dilini tahmin eden yapay zeka modelleriyle yola çıktı. Virüsler, bakteriler ve insanlardan alınan genetik kodlarla eğitilen bu modellerle binlerce tasarım yapıldı. Laboratuvarda sentezlenen 302 adaydan 16 tanesinin koli basili (E. coli) bakterilerini yok etmede başarılı olduğu görüldü.

Uzmanlar, üretilen bu yeni virüslerin (bakteriyofajların) insanlara tehdit oluşturmadığını ve antibiyotiklere direnç kazanan tehlikeli enfeksiyonların tedavisinde devrim yaratabileceğini vurguladı.

Biyolojide Yeni Dönem ve Güvenlik Tartışmaları

Çalışma bilim dünyasında büyük bir heyecan yaratırken, sentetik biyoloji alanındaki bu kapasite bazı güvenlik endişelerini de beraberinde getirdi. Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi’nden uzmanlar, bulguların ciddi biyolojik güvenlik soruları doğurduğunu belirterek şu uyarıda bulundu:

"Artık mesele üretken virüs genom tasarımının var olup olmayacağı değil, ciddi zarara yol açmadan kullanılıp kullanılamayacağı meselesi."

Araştırma ekibi ise güvenliği en üst düzeye çıkarmak için insanları enfekte edebilecek virüsleri eğitim veri tabanından çıkardıklarını ve tüm çalışmaların güvenli laboratuvarlarda yürütüldüğünü belirtti. Uzmanlar bu teknolojinin; hastalıklarla mücadele, genetik bozuklukların tedavisi ve yeni nesil ilaç geliştirme süreçlerinde insanlığa çok büyük kapılar aralayabileceğini ifade ediyor.

#YapayZeka #Bilim #Teknoloji #Sağlık

Sakarya’nın Karasu ilçesinde sahile vuran insansız hava aracını bulan 61 yaşındaki A.Ç., cihazın fotoğrafını cep telefonundaki yapay zekâ uygulamasına gösterdikten sonra ailesiyle birlikte otomobiline yükleyerek evine götürdüğünü anlattı. Uzman ekiplerin incelemesinde cihazda patlayıcı maddeye rastlanmadığı bildirildi.

Olay, 11 Temmuz Cumartesi günü Karasu sahilinde meydana geldi. Eşi ve torunuyla sahilde yürüyüş yaptığı sırada kıyıya vurmuş bir insansız hava aracı gören A.Ç., cihazı önce sudan çıkararak karaya çekti.

A.Ç., İHA’nın fotoğrafını cep telefonundaki bir yapay zekâ uygulamasına gösterdiğini, uygulamanın kendisine aracın Rusya menşeli olduğu ve patlayıcı taşımadığı yönünde yanıt verdiğini öne sürdü. Bunun üzerine cihazı ailesinin yardımıyla otomobile yükleyerek evine götürdü.

Muhtar jandarmaya haber verdi

İHA’yı evine götürdükten sonra mahalle muhtarını bilgilendirdiğini belirten A.Ç., muhtarın da durumu jandarma ekiplerine bildirdiğini söyledi.

Bölgeye sevk edilen uzman ekipler tarafından cihaz üzerinde inceleme yapıldı. İlk incelemelerde herhangi bir patlayıcı maddeye rastlanmadığı kaydedildi.

“Çift silindirli motor ilgimi çekti”

Daha önce de sahilde çeşitli parçalar bulduğunu ifade eden A.Ç., bu nedenle cihazı gördüğünde korkmadığını söyledi. İHA’nın motor bölümünü incelediğini kabul eden A.Ç., yakıt deposu ve akünün bulunduğu ön bölüme dokunmadığını belirtti.

Cihazdaki çift silindirli motorun ilgisini çektiğini anlatan A.Ç., motor kısmını bir süre incelediğini ifade etti.

Tehlikeyi jandarmanın uyarısıyla fark etti

Jandarma ekiplerinin, tanımlanamayan bir hava aracına dokunmanın ve cihazı taşımaya çalışmanın son derece tehlikeli olabileceğini bildirmesi üzerine olayın ciddiyetini anladığını söyleyen A.Ç., benzer bir durumla yeniden karşılaşması hâlinde cihaza yaklaşmadan doğrudan güvenlik güçlerine haber vereceğini kaydetti.

Yetkililer, sahilde veya açık alanda bulunan şüpheli cihaz ve cisimlere dokunulmaması, yerlerinin değiştirilmemesi ve durumun vakit kaybetmeden güvenlik birimlerine bildirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.

AB’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi RASFF verilerine dayandırılan bilgilere göre, söz konusu biberlerde güvenli kabul edilen maksimum kalıntı limitlerinin çok üzerinde kimyasal maddeye rastlandı.

Analizlerde pirimiphos-methyl maddesinin izin verilen limitin 158 katı, cyflumetofen maddesinin 22 katı, flonicamid maddesinin ise 2 katı düzeyinde tespit edildiği aktarıldı.

Bu tablo, Türkiye’den Avrupa’ya gönderilen yaş sebze ve meyvelerde pestisit denetimlerinin yeterliliğini bir kez daha gündeme taşıdı. Özellikle biberin, AB sınırlarında en fazla sorun yaşanan ürünlerin başında gelmesi dikkat çekti.

2025 yılı RASFF verilerine göre Türkiye, pestisit kalıntısı nedeniyle AB’de en fazla bildirim alan ülkeler arasında ikinci sırada yer aldı. Türkiye kaynaklı 105 bildirimden 51’inin sınırda reddedildiği, reddedilen ürünler içinde biberin ilk sırada bulunduğu belirtildi.

Gıda güvenliği uzmanları, pestisit kalıntılarının yalnızca ihracat sorunu olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çünkü Avrupa sınırında tespit edilen ürünler geri çevrilirken, iç piyasada benzer denetimlerin ne ölçüde yapıldığı sorusu kamuoyunda yanıt bekliyor.

Asıl soru şudur: Avrupa’nın kabul etmediği ürünler Türkiye’de ya da başka pazarlarda tüketiciye ulaşıyor mu? Üretimden ihracata kadar uzanan zincirde denetim mekanizması neden bu kadar zayıf kalıyor?

Tarımda kontrolsüz kimyasal kullanımı yalnızca üreticinin değil, denetimden sorumlu kurumların da meselesidir. Eğer ürünler sınır kapılarında geri çevriliyorsa, bu yalnızca ticari itibar kaybı değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından ciddi bir alarmdır.

Türkiye’nin tarım ihracatında güven kaybı yaşamaması için analiz sonuçlarının şeffaf biçimde paylaşılması, pestisit kullanımının sıkı şekilde denetlenmesi ve limit aşımı yapan üretici ile ihracat zincirindeki sorumlulara caydırıcı yaptırımlar uygulanması gerekiyor.

Aksi halde bugün biberde yaşanan alarm, yarın başka bir üründe çok daha büyük bir gıda güvenliği krizine dönüşebilir.

Nature dergisinde yer alan habere göre, biri Avrupa’da diğeri Çin’de olmak üzere iki bağımsız araştırma ekibi, zamanı atom çekirdeğindeki enerji değişimlerine dayalı olarak ölçen iki farklı nükleer saat üretti.

Mevcut atom saatleri, atomların elektronlarının enerji seviyeleri arasındaki geçişleri temel alırken, yeni geliştirilen nükleer saatler atom çekirdeğinde bulunan proton ve nötronların enerji durumlarındaki değişimlerinden yararlanıyor.

Araştırmacılar, yaklaşık 20 yıldır üzerinde çalışılan bu teknolojinin artık yalnızca teorik bir kavram olmaktan çıktığını ve işlevsel bir hassas zaman ölçüm aracına dönüştüğünü belirtti.

Nükleer saatlerin çalışmasında toryum-229 adlı elementin çekirdeğindeki enerji seviyeleri arasındaki geçişler kullanılıyor. Bilim insanları, bu geçişleri morötesi lazer ışığıyla tetikleyerek çekirdeğin doğal titreşim frekansını zaman ölçümünde kullanmayı başardı.

Geliştirilen saatlerin, bir günlük çalışma süresinde yaklaşık 3 milyon yılda 1 saniyelik sapmaya denk gelen doğruluk düzeyine ulaştığı kaydedildi. Ancak bu seviyenin, her 40 milyar yılda bir saniye kazanan veya kaybeden optik atom saatlerinin hassasiyetinin hâlâ gerisinde olduğu vurgulandı.

Bilim insanları, atom çekirdeklerinin dış çevresel etkilerden elektronlara göre daha az etkilenmesi nedeniyle nükleer saatlerin gelecekte mevcut atom saatlerine kıyasla daha dayanıklı ve taşınabilir hale gelebileceğini ifade ediyor.

Nükleer Saatler Ne İşe Yarayacak?

Nükleer saatler, zamanı atomun elektronları yerine doğrudan atom çekirdeğindeki enerji değişimlerine göre ölçüyor. Bu özellik, onları teorik olarak daha kararlı, daha dayanıklı ve daha taşınabilir hale getirebilir.

Çok hassas zaman ölçümü; GPS ve navigasyon sistemleri, uydu teknolojileri, internet altyapısı, finansal veri aktarımı ve haberleşme sistemleri açısından kritik önem taşıyor. Bu alanlarda saniyenin çok küçük bir bölümü bile konum doğruluğu, iletişim güvenliği ve veri aktarımı açısından büyük fark yaratabiliyor.

Bilimsel Önemi Büyük

Bu gelişme, yaklaşık 20 yıldır teorik düzeyde kalan nükleer saat fikrinin ilk kez işlevsel hale geldiğini ortaya koyuyor. Yeni saatler şu aşamada en gelişmiş atom saatlerinden daha hassas olmasa da, gelecekte daha küçük, daha sağlam ve taşınabilir ultra hassas zaman ölçüm cihazlarının önünü açabilir.

Nükleer saatler ayrıca karanlık madde, temel fizik sabitleri ve evrenin yapısı gibi alanlarda bugüne kadar ölçülmesi mümkün olmayan çok küçük değişimlerin araştırılmasına da katkı sağlayabilir.

#Bilim #NükleerSaat #AtomSaati #Nature #Teknoloji #Toryum229 #Fizik #ZamanÖlçümü #KaranlıkMadde #TopuzGazetesi

Meir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, son güneş aktivitelerinin etkisiyle oluşan kutup ışıklarının alışılmışın dışında bir şekilde hareket ettiğini belirterek, “Daha önce gördüğüm kutup ışıklarının aksine bu ışıklar dans ederek ve kıvrılarak tam altımızdan geçti. Oldukça etkileyici bir gösteriydi ve bu olaya hayran kaldım.” ifadelerini kullandı.

Kutup ışıkları, Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya'nın manyetik alanı ve atmosferiyle etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkan doğal bir ışık gösterisi olarak biliniyor. Özellikle kutup bölgelerinde görülen bu renkli görüntüler, zaman zaman uzaydan da eşsiz manzaralar sunuyor.

#KutupIşıkları #Aurora #JessicaMeir #NASA #Uzay #UluslararasıUzayİstasyonu #SpaceXDragon #GüneşFırtınası #Bilim #Astronomi

Institut français Türkiye, bilim dünyasının heyecanla beklediği bir etkinliğe imza atıyor. COVID-19 pandemisi döneminde Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un bilim konseyinde yer alan ve halk sağlığı alanında dünyanın en saygın isimlerinden biri kabul edilen Arnaud Fontanet, Ankara ve İstanbul’da düzenlenecek iki dev konferans için Türkiye’ye geliyor.

Pandemiden Çıkarılan Dersler ve Yeni Tehditler

Collège de France Halk Sağlığı Kürsüsü Başkanı olan Fontanet, konferanslarında sadece geçmişi değil, insanlığı bekleyen "yeni tehditleri" de masaya yatıracak. 20 Mayıs’ta Ankara Üniversitesi’nde, 21 Mayıs’ta ise Sabancı Üniversitesi’nde gerçekleşecek oturumlarda; ülkelerin salgın stratejileri karşılaştırılacak ve karar alma süreçlerindeki bilimsel kanıtların önemi tartışılacak.

Türkiye: Bilimsel İş Birlikleri İçin Stratejik Düğüm Noktası

Institut français Türkiye Genel Müdürü Gilles Roulland, Türkiye’nin üç kıtanın kesişimindeki konumuna dikkat çekerek, yeni hastalıkların gözlemlenmesi konusunda Türkiye’nin kritik bir rol oynadığını belirtti. Geçtiğimiz Ocak ayında Paris’te TÜSEB ve INSERM başkanlarının bir araya gelmesiyle ivme kazanan iki ülke arasındaki sağlık iş birliğinin, bu konferanslarla daha da güçlenmesi hedefleniyor.

Yıllık 2.800 Kilogram Süt: Bir "Süper Keçi" Hikayesi

Sıradan bir keçinin verimlilik sınırlarını zorlayan bu projede, dünya çapında kalitesiyle bilinen Saanen cinsi keçiler hedef seçildi. Klonlanan 6 oğlak (4 erkek, 2 dişi), genetik olarak "kusursuz" birer kopya.

• Süt Fabrikası Gibi: Bu özel keçiler, yıllık ortalama 2 bin 800 kilogram süt verme kapasitesine sahip.

• Zengin İçerik: Klon keçilerin sütü sadece miktar olarak değil, içindeki protein ve yağ oranları bakımından da standart sürülere göre çok daha besleyici.

10 Yıllık Islah Süreci Tek Hamlede Geçildi!

Geleneksel hayvancılıkta, en verimli hayvanı bulup onu çoğaltmak ve sürünün genel kalitesini artırmak (ıslah) tam 8 ila 10 yıl sürüyor. Ancak bu yeni klonlama teknolojisiyle:

1. En iyi genetik materyal seçiliyor.

2. Laboratuvar ortamında kopyalanıyor.

3. Zaman kaybı sıfıra iniyor.

Çevresel Adaptasyon ve Dayanıklılık

Uzmanlar, bu keçilerin sadece "süt makinesi" olmadığını vurguluyor. Klon yavrular, iklim değişikliğine ve çevresel zorluklara karşı ekstra dayanıklı olacak şekilde genetik olarak optimize edildi. Bu da onları sadece Çin için değil, küresel gıda krizi için de bir çözüm adayı haline getiriyor.